Khi chiếc mũ xanh da trời được sử dụng vào thời điểm kết thúc cuộc họp, chiếc mũ xanh chỉ ra cho chúng ta biết kết quả đạt được ở đây là gì. Nhưng theo bản đồ tư duy mà tôi đang dẫn các bạn đi từng bước, chúng ta cần tư duy theo cách ngược lại: chúng ta hãy có một tấm bản đồ trước, sau đó hãy xác định đường đi. Khả năng trực giác là một bộ phận của tư duy.
Tôi không tin rằng chúng ta đã hết những giải pháp có thể. Chúng ta hãy học cách tư duy với hệ thống thông tin hai thứ bậc này. Bạn không thể có được bất cứ sự tự tin nào nếu bạn không thử làm điều này.
Tuy nhiên, tôi không đề cập đến những chiếc mũ mà chúng ta vẫn thường đội khi ra khỏi nhà. Giờ chúng ta cần chỉ ra tất cả những vấn đề tiềm tàng, những trở ngại và những khó khăn để chúng ta lên kế hoạch vượt qua những trở ngại đó. Một cách đơn giản để có sự khích động là sử dụng từ ngẫu nhiên.
Vì vậy, cách tư duy tốt nhất là chúng ta nên tách biệt hai hệ thống thông tin: Tuy nhiên, không phải bất kỳ một cảm nhận trực giác nào cũng hoàn toàn chính xác. Sự khích động mang lại một kết quả và giá trị của kết quả đó được chứng minh chính bằng sự khích động.
Chiếc mũ đen là chiếc mũ của sự cẩn trọng. Cả bốn người có 4 điểm ngắm khác nhau về ngôi nhà, nhưng cả 4 người đều cho rằng nhận xét của mình về ngôi nhà là đúng. Những đề xuất sau đó cần được phân vào những mục khác nhau: những đề xuất đòi hỏi sự đánh giá cá nhân; những đề xuất cần được ứng dụng thêm; những đề xuất cần được chú ý.
Chiếc mũ này có thể góp phần định rõ những cơ hội. Có một ngôi nhà rất đẹp nằm ở ngoại ô. Không phải là mọi người đã mất sự hăng hái trong công việc này mà nó diễn ra giống như việc một quả bóng cao su bì xì hơi dần dần.
… Sản lượng bán hàng thức sự tăng mạnh sau chiến dịch quảng cáo. Nhưng tại thời điểm khác có thể cả hai cái nhìn đều mâu thuẫn nhau. Chiếc mũ xanh da trời cũng có vai trò tương tự đối với tư duy của con người.
Chiếc mũ đỏ được sử dụng lúc này nhằm để mọi người nêu tên cảm xúc của mình về những lựa chọn có thể. Đó có thể chỉ là một cách kết hợp những ý kiến hiệu quả đã được biết đến một cách có thứ tự để đưa ra một giải pháp cụ thể. Sau đó, chúng ta đưa ra những lập luận phù hợp để chứng minh.
Phương pháp tư duy chiếc mũ giúp bạn làm được điều chính xác như vậy đối với quá trình tư duy ra quyết định. Một chiếc mũ xanh cấu trúc có thể đưa ra kế hoạch về những điều gì xảy ra tại mỗi thời điểm - còn hơn cả chức năng của một chương trình máy tính. Bạn cũng có thể trò chuyện với các chuyên gia để đưa ra các nhận định khác.
Tuy nhiên, tôi sẽ điểm lại những điểm cơ bản của lối tư duy mới lạ ở những phần tiếp theo của cuốn sách này, bời vì những điểm này cũng là những điểm cơ bản của lối tư duy mũ xanh. Rõ ràng rằng một mô hình sẽ trở thành thông dụng nếu tất cả mọi người trong một tổ chức đều nhận thức được luật của trò chơi. Tất cả các quyết định được đưa ra đều dựa trên nền tảng giá trị.