Mà khí bi quan, họ thấy nó gai nhọn và gai nhọn. Những cơn nỗi phồng của người lạc quan ấy lại xẹp xuống thế lại bằng bầu khí sầu thảm tợ tang ma. Có ai sống hai lần cuộc đời.
Tôi biết một nam trung học sinh cứ trốn học mãi vì mặt bị lông ben, vô lớp mắc cỡ. Họ đ ào sâu tâm hồn, cân đo những thay đổi từng phút giây trong tâm địa. Tôi không nói vì hạng bạn trai nầy chỉ một số bị nhiễm gió độc của phong trào trụy lạc.
Bạn trai, mẹ thường không dám cho đi chợ mua đồ ăn gia đình là tại nhữngtính trên,tính làm cho họ ít cò kè bớt một thêm hai,tính trả một đồng rưỡi, một đồng tám khi người ta thách hai đồng. Cũng có nhiều nhà giáo vô lớp nói mỉa mai các bạn trai học dở hay lỗi lầm, nói bằng một giọng vô tình tỏ ra rằng các bạn trai là gốc cây, không biết nhục nhã, về nhà quên hết. Đàn ông có tiếng là thận trọng còn họ nghịch lại họ phán đoán không cần bằng chứng khoa học, không cần tin tưởng ở lương tâm ai, mà chỉ dựa vào dư luận, vào nhận xét vụt chạc.
Nằm trong huấn lệnh nầy một trách vụ cao cả được ủy thác cho bạn trai. Tâm hồn họ không để họ sống trong hiện tại mà xô đẩy họ vào những mơ tưởng đâu đâu. Người bạn gái đồng niên tìm hiểu người, sự vật, hiện tượng căn cứ vào ích lợi, vẻ đẹp, thiện cảm hay ác cảm, toàn là những điều thuộc tình cảm, còn bạn trai tìm biết cái tại sao.
Vui là con đẻ của tâm hồn thánh thiện. Một ngòi bút nọ viết về họ: Đấy lương tâm của một từng lớp bạn trai: nó làm cho con người mất chất người.
Qua những nhận xét trên, bây giờ bạn chắc sẽ thản nhiên trước những sự nổi dậy của xác thịt làm xáo trộn tâm hồn bạn lúc dậy thì. Lợi là cứu cánh các phương thế kể cả những quỷ kế vẫn là tốt. Trong thân thể họ có hình ảnh gia đình mà họ là hy vọng, có hình ảnh quốc gia mà họ là rường cột.
Sự thánh thiện của lương tâm nên họ đầu hàng cuộc đời. Họ có một thính quan riêng để nghe trong nhạc, trong lời phô diển theo luật hòa âm, trong thi phú những tiếng nói riêng của con tim. Ai trước khi đến già giặn, đều qua thời kỳ như cheo nầy.
Sự say mê nầy người lớn có bổn phận giáo dục nên kiểm soát. Có bạn khác không hy vọng gì được yêu, cũng không định yêu nhưng vì quen lối chơi thiếu giáo dục thì hễ gặp bạn gái giai nhân hay không giai nhân cứ chọc. Chớ nên có một quan niệm tu trì sai lầm thì nguy hiểm.
Trong chương sau khi bàn vấn đề đời sống xã hội của bạn trai tôi sẽ bàn rộng về vai trò của họ trong xã hội tương lai của dân tộc và thế giới. Hoa là tuổi bạc mà cũng là tuổi phước miễn được chu đáo giáo dục, nhất là tính dục, sẽ chuẩn bị cho bạn trai thành nhân cách tốt đẹp. Ông dẫn chứng: Nã Phá Luân cho tình dục đọc sách, xô đẩy mình tới điên cuồng, Walter Scott hồi 16 tuổi nuốt hằng mấy thư viện.
Giải thích cho họ thấy lý do nào có vũ trụ và nhân sinh. Nhưng ta đừng quên tuổi con nít là tuổi rèn luyện trí nhớ. Một tiếng họa mi, vài đợt gió xuân kéo mình rào rạt trên mái nhà, vừng thái dương từ dưới mí nước biển bò lên đốt đỏ một khu trời, gà eo óc gáy báo hiệu một ngày mới, chuyến về của người mẹ từ lâu xa vắng, lên đường để du lãm dịp hè, nhà có khách sang vân vân và vân vân.